Η αλλοίωση μιας τέτοιας εικόνας δεν είναι απλώς ένα λάθος — είναι προσβολή. Και μάλιστα βαθιά. Γιατί δεν μιλάμε για έναν πίνακα, αλλά για ένα σύμβολο που κουβαλά ιστορία, αίμα και θυσία. Ένα σύμβολο που για τους Μεσολογγίτες —και όχι μόνο— είναι κομμάτι πίστης και ταυτότητας.
Ο πίνακας του Βρυζάκη στο Μεσολόγγι δεν είναι διακοσμητικός. Τις ημέρες των Εορτών τοποθετείται στον Ιερό Ναό του Αγίου Σπυρίδωνος και ο κόσμος τον ασπάζεται με ευλάβεια, όπως μια ιερή εικόνα. Παράλληλα, λιτανεύεται με ιδιαίτερες τιμές, όπως συμβαίνει με τα ιερά σύμβολα της Ορθόδοξης παράδοσης. Γιατί έτσι τον νιώθει ο κόσμος. Γιατί αποπνέει το μεγαλείο της θυσίας των Ελεύθερων Πολιορκημένων.
Τις τελευταίες ώρες, άνοιξε μια συζήτηση γύρω από την κίνηση του Πρωθυπουργού Κυριάκου Μητσοτάκη να ασπαστεί την εικόνα. Κάποιοι έσπευσαν να ειρωνευτούν, άλλοι να απαξιώσουν. Όμως το ζήτημα δεν είναι πολιτικό — είναι βαθιά ουσιαστικό.
Η εικόνα της Εξόδου δεν είναι ένα έργο τέχνης προς σχολιασμό. Είναι ένα ιερό σύμβολο, όπου ο Χριστός ευλογεί τους Εξοδίτες τη νύχτα της θυσίας τους. Είναι η στιγμή που η ιστορία συναντά την πίστη. Η Έξοδος έγινε «Εν Ονόματι της Αγίας Τριάδος» και όσοι θυσιάστηκαν τιμώνται ως ήρωες και εθνομάρτυρες.
Γι’ αυτό και αυτή η εικόνα λιτανεύεται, τιμάται και βιώνεται. Δεν αντιμετωπίζεται ως μουσειακό αντικείμενο, αλλά ως κάτι ζωντανό μέσα στη συλλογική μνήμη.
Και εδώ είναι το όριο: η ιστορική μνήμη και τα σύμβολα δεν είναι πεδίο για ειρωνείες, αλλοιώσεις ή μικροπολιτικά παιχνίδια. Αν υπάρχουν διαφωνίες, υπάρχουν τρόποι να εκφραστούν. Όχι όμως αγγίζοντας —ή χειρότερα, παραποιώντας— ό,τι για έναν τόπο είναι ιερό.
Γιατί στο Μεσολόγγι, κάποια πράγματα δεν τα σχολιάζεις απλώς. Τα σέβεσαι.
