Συναγερμός στην Καλλιθέα: Τι είναι το πικρικό οξύ, η εκρηκτική ουσία που βρέθηκε σε φιαλίδια – Ο κίνδυνος έκρηξης και τα αυστηρά πρωτόκολλα
Μεγάλη κινητοποίηση σημειώθηκε στην Καλλιθέα, όπου επιχείρηση της αστυνομίας βρίσκεται σε εξέλιξη για την απομάκρυνση επικίνδυνου εκρηκτικού υλικού.
Κλιμάκιο του Τμήματος Εξουδετέρωσης Εκρηκτικών Μηχανισμών (ΤΕΕΜ) έφτασε στην οδό Λασκαρίδου 174, προκειμένου να ελέγξει τον χώρο και να περισυλλέξει φιαλίδια με κρυσταλλοποιημένο πικρικό οξύ.
Παράλληλα, οχήματα της Πυροσβεστικής παραμένουν στο σημείο μέχρι να ολοκληρωθεί η εξαιρετικά λεπτή διαδικασία απομάκρυνσης της ουσίας, η οποία σε κρυσταλλική μορφή γίνεται ακραία ασταθής.
Το πικρικό οξύ, γνωστό στη χημεία ως 2,4,6-τρινιτροφαινόλη (TNP), είναι μία από τις πιο όξινες φαινόλες, με μοριακό τύπο C₆H₃N₃O₇ και μοριακή μάζα 229,1 g/mol.
Πρόκειται για μια ωχροκίτρινη, άοσμη κρυσταλλική στερεή ουσία με πυκνότητα 1,76 g/cm³ και σημείο τήξης στους 122 βαθμούς Κελσίου, ενώ αν θερμανθεί πάνω από τους 300 βαθμούς εκρήγνυται πριν καν βράσει.
Το όνομά της το πήρε από την έντονα πικρή της γεύση.
Όταν παραμένει ξηρό ή έχει υγρασία κάτω του 30%, το πικρικό οξύ κατατάσσεται στα ισχυρά εκρηκτικά.
Για τον λόγο αυτό, τα πρωτόκολλα μεταφοράς προβλέπουν διαβροχή με τουλάχιστον 30% νερό για την απευαισθητοποίησή του, ενώ το όριο του 10% αφορά μόνο ειδικές κατατάξεις για μικρές συσκευασίες με πρόσθετες δοκιμές.
Ο πραγματικός κίνδυνος προκύπτει από τη μακρά αποθήκευση, ειδικά όταν το υλικό ξηραίνεται μέσα σε παλιά δοχεία.
Η σταδιακή επαφή του με μεταλλικά καπάκια οδηγεί στον σχηματισμό πικρικών αλάτων με μόλυβδο, χαλκό, σίδηρο ή ψευδάργυρο.
Οι ενώσεις αυτές είναι συχνά πιο ευαίσθητες στην τριβή και στην κρούση από το ίδιο το οξύ, γεγονός που καθιστά την απομάκρυνση παλαιών εργαστηριακών αποθεμάτων υπόθεση εξειδικευμένων μονάδων εξουδετέρωσης.
Ιστορικά, η πρώτη αναφορά στην ουσία πιθανολογείται ότι γίνεται ήδη από τα αλχημικά κείμενα του Glauber τον 17ο αιώνα.
Το 1771 ο Peter Woulfe την απομόνωσε κατά την επεξεργασία ινδικού με νιτρικό οξύ, ενώ χρειάστηκε να φτάσουμε στο 1799 για να παρατηρήσει ο Jean-Joseph Welter την εκρηκτική φύση του πικρικού καλίου.
Η τελική ονομασία δόθηκε από τον Jean-Baptiste Dumas το 1841.
Στα τέλη του 19ου αιώνα, οι στρατιωτικές βιομηχανίες ενέταξαν την ουσία ως γόμωση βλημάτων, με εμπορικές ονομασίες όπως lyddite στη Βρετανία, mélinite στη Γαλλία, ecrasite και shimose.
Η αντικατάστασή της από το πιο σταθερό TNT έγινε εξαιρετικά σταδιακά.
Κατά τον Α΄ Παγκόσμιο Πόλεμο, το πικρικό οξύ βρισκόταν ακόμη σε ευρεία στρατιωτική χρήση, με τεράστιες ποσότητες της ένωσης να συμμετέχουν στη μεγάλη έκρηξη του Χάλιφαξ το 1917.
Τουλάχιστον 1.782 άτομα έχασαν τη ζωή τους από την έκρηξη, τα συντρίμμια, τις πυρκαγιές ή την κατάρρευση κτιρίων, ενώ περίπου 9.000 ακόμη τραυματίστηκαν.
Σχεδόν όλα τα κτίρια σε ακτίνα 800 μέτρων καταστράφηκαν ολοσχερώς, ενώ ένα κύμα πίεσης έσπασε δέντρα, έλυγσε σιδηροτροχιές και προσάραξε πλοία.
Ένα τσουνάμι που προκλήθηκε από την έκρηξη εξαφάνισε μια κοινότητα των Μίκμακ στην περιοχή του Τάφτς Κόουβ.
Εκτός από τον στρατιωτικό τομέα, η ένωση βρήκε εφαρμογή ως κίτρινη βαφή για μετάξι ακόμη και στα τρόφιμα ως «πικρό του Welter», μέχρι που απαγορεύτηκε εξαιτίας κρουσμάτων δηλητηρίασης.
Στην ιατρική των αρχών του 20ού αιώνα αποτελούσε τοπικό αντισηπτικό για εγκαύματα, πρακτική που εγκαταλείφθηκε οριστικά.
Σήμερα η παρουσία της περιορίζεται κυρίως στην αναλυτική χημεία μέσω της αντίδρασης Jaffé για την κρεατινίνη και στην ιστολογία ως συστατικό του διαλύματος Bouin.
Η τοξικότητα του υλικού παραμένει αυστηρά χαρτογραφημένη, με την απλή επαφή να προκαλεί κιτρίνισμα του δέρματος και των μαλλιών.
Σε περιπτώσεις σημαντικής συστηματικής απορρόφησης ή κατάποσης, προκαλούνται ηπατικές και νεφρικές βλάβες, ανουρία και κεφαλαλγία.
Τα όρια επαγγελματικής έκθεσης είναι ξεκάθαρα, με τον οργανισμό OSHA να ορίζει το όριο στα 0,1 mg/m³ TWA.
Αντίστοιχα, το NIOSH υιοθετεί την ίδια τιμή TWA, προσθέτοντας όριο βραχυχρόνιας έκθεσης (STEL) στα 0,3 mg/m³ και όριο άμεσου κινδύνου για τη ζωή και την υγεία (IDLH) στα 75 mg/m³.
Πηγη: newsbomb.gr
