Επιστροφή πόρων στην Τοπική Αυτοδιοίκηση – Το 60% του Τέλους Ανθεκτικότητας στους Δήμους
Το ζήτημα της χρηματοδότησης της Τοπικής Αυτοδιοίκησης επανέρχεται δυναμικά στην επικαιρότητα, με το Τέλος Ανθεκτικότητας να βρίσκεται στο επίκεντρο μιας πρότασης που φιλοδοξεί να ανατρέψει τον τρόπο κατανομής των πόρων του.
Αυτοδιοικητικοί φορείς ζητούν μεγαλύτερη συμμετοχή των Δήμων και των Περιφερειών στη διαχείριση των εσόδων που προκύπτουν από το τέλος, συνδέοντας το αίτημα με την ανάγκη για έναν σταθερό χρηματοδοτικό μηχανισμό.
Έργα πολιτικής προστασίας, αντιμετώπισης της λειψυδρίας, κρίσιμες υποδομές και παρεμβάσεις ανθεκτικότητας βρίσκονται στο στόχαστρο της συγκεκριμένης πρότασης, σε μια εποχή που οι τοπικές αρχές έρχονται αντιμέτωπες με ολοένα και αυξανόμενες προκλήσεις.
Με αφορμή τη σύνταξη του νέου Κώδικα Τοπικής Αυτοδιοίκησης, ο δήμαρχος Πλατανιά, Ιωάννης Μαλανδράκης, επαναφέρει μια πρόταση που είχε κατατεθεί από τον Δήμο του ήδη από το 2018.
Η πρόταση αυτή, σύμφωνα με τον ίδιο, έχει τύχει ομόφωνης αποδοχής από συλλογικά όργανα της Αυτοδιοίκησης και συνέδρια της Κεντρικής Ένωσης Δήμων Ελλάδας, γεγονός που της προσδίδει ιδιαίτερη βαρύτητα.
Η βασική κατεύθυνση της πρότασης είναι η θεσμοθέτηση της απευθείας απόδοσης μέρους του Τέλους Ανθεκτικότητας στους Δήμους, με ένα σαφές και σταθερό ποσοστό.
Σύμφωνα με το προτεινόμενο σχήμα, το 60% του Τέλους Ανθεκτικότητας θα μπορούσε να αποδίδεται απευθείας στους Δήμους, με αναδιανεμητική λογική που θα διασφαλίζει την ισότιμη κατανομή σε ολόκληρη τη χώρα.
Το υπόλοιπο 40% προτείνεται να αποτελέσει τη βάση ενός ειδικού και σταθερού χρηματοδοτικού εργαλείου, το οποίο θα κατευθύνεται σε έργα ανθεκτικότητας, πολιτικής προστασίας και άλλες κρίσιμες αναπτυξιακές παρεμβάσεις.
Η πρόταση τοποθετεί στο επίκεντρο τη μετάβαση από την αποσπασματική χρηματοδότηση και τις έκτακτες προσκλήσεις σε έναν μόνιμο μηχανισμό, ο οποίος θα προσφέρει σταθερότητα και προβλεψιμότητα.
Οι Δήμοι καλούνται σήμερα να διαχειριστούν περισσότερες αρμοδιότητες και προβλήματα, από την κλιματική αλλαγή και την πολιτική προστασία έως τη λειψυδρία, το ενεργειακό κόστος και τις κρίσιμες υποδομές.
Ωστόσο, συχνά δεν διαθέτουν την αντίστοιχη σταθερότητα στους διαθέσιμους πόρους, γεγονός που καθιστά δύσκολο τον μακροπρόθεσμο προγραμματισμό των παρεμβάσεών τους.
Ένας σταθερός μηχανισμός θα μπορούσε να επιτρέψει στους Δήμους να ωριμάζουν εγκαίρως έργα, να καθορίζουν προτεραιότητες και να προγραμματίζουν παρεμβάσεις σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου.
Με αυτόν τον τρόπο, η χρηματοδότηση θα έπαυε να λειτουργεί αποκλειστικά ως απάντηση σε μια πρόσκαιρη ή έκτακτη ανάγκη, αποκτώντας χαρακτηριστικά πολυετούς σχεδιασμού και αναπτυξιακής πολιτικής.
Στην ίδια κατεύθυνση έχει τοποθετηθεί και ο περιφερειάρχης Κρήτης, Σταύρος Αρναουτάκης, ο οποίος έχει ζητήσει θεσμικά την απευθείας απόδοση του Τέλους Ανθεκτικότητας στις Περιφέρειες και τους Δήμους.
Ο κ. Αρναουτάκης υποστηρίζει ότι το σημερινό σύστημα δεν λειτουργεί ανταποδοτικά, καθώς το Τέλος Ανθεκτικότητας εισπράττεται από τους επισκέπτες αλλά καταλήγει στην Κεντρική Διοίκηση.
Την ίδια στιγμή, οι τοπικές υποδομές επιβαρύνονται σημαντικά από την τουριστική δραστηριότητα, χωρίς οι τοπικές κοινωνίες να αποκομίζουν το ανάλογο οικονομικό όφελος.
Κατά τον ίδιο, απαιτείται ένας σαφώς ανταποδοτικός μηχανισμός, ώστε οι πόροι που παράγονται τοπικά να επιστρέφουν στις αντίστοιχες κοινωνίες και να κατευθύνονται σε συγκεκριμένες ανάγκες.
Η απευθείας απόδοση του Τέλους σε Περιφέρειες και Δήμους θα μπορούσε να χρηματοδοτήσει κρίσιμα έργα πολιτικής προστασίας, αντιμετώπισης της λειψυδρίας και βιώσιμων υποδομών απέναντι στις επιπτώσεις της κλιματικής κρίσης.
Η συζήτηση για το Τέλος Ανθεκτικότητας συνδέεται έτσι και με το ευρύτερο αίτημα για μεγαλύτερη οικονομική αυτοτέλεια της Αυτοδιοίκησης και σταθερότερες πηγές χρηματοδότησης.
Ο νέος Κώδικας Τοπικής Αυτοδιοίκησης προβάλλεται ως πιθανό θεσμικό πεδίο μέσα στο οποίο θα μπορούσε να εξεταστεί ένας μόνιμος μηχανισμός, επιτρέποντας στις τοπικές αρχές να σχεδιάζουν και να χρηματοδοτούν έργα σε μεγαλύτερο βάθος χρόνου.
Μια εξόχως ενδιαφέρουσα πτυχή της πρότασης του δημάρχου Πλατανιά αφορά στη σύνδεση του 40% του Τέλους Ανθεκτικότητας με το Ταμείο Παρακαταθηκών και Δανείων.
Η ισόποση συμμετοχή του Ταμείου στη δημιουργία του νέου χρηματοδοτικού εργαλείου ανοίγει τον δρόμο για παράλληλη μόχλευση πόρων των Οργανισμών Τοπικής Αυτοδιοίκησης.
Η στόχευση είναι ένας σταθερός δημόσιος πόρος να μη διατίθεται μόνο μέσω ετήσιας κατανομής, αλλά να λειτουργεί ως βάση για την κινητοποίηση πρόσθετων κεφαλαίων.
Με την ισόποση συμμετοχή του Ταμείου και τη δυνατότητα περαιτέρω μόχλευσης, το συνολικό χρηματοδοτικό μέγεθος θα μπορούσε να ενισχύεται διαχρονικά και να αποκτήσει χαρακτηριστικά μόνιμου αναπτυξιακού προγράμματος χωρίς συγκεκριμένη ημερομηνία λήξης.
Η πρόταση προβλέπει παράλληλα γεωγραφική διάχυση των χρηματοδοτήσεων, ώστε να μπορούν να επωφελούνται όχι μόνο οι μεγάλοι αστικοί Δήμοι αλλά και μικρότεροι, νησιωτικοί, ορεινοί, αγροτικοί και τουριστικοί Δήμοι.
Με αναδιανεμητικά κριτήρια, οι πόροι θα μπορούσαν να κατευθύνονται εκεί όπου υπάρχουν μεγαλύτερες ανάγκες, στηρίζοντας ώριμα έργα και τοπικές επενδύσεις σε διαφορετικές κατηγορίες παρεμβάσεων.
Πηγή: Newsbeast
