Ηλεκτρονικές πληρωμές: Πρόσθετος φόρος 22% για όσους δεν καλύψουν το 30% του εισοδήματός τους
Περιθώριο έως το τέλος του 2026 έχουν οι φορολογούμενοι για να καλύψουν το απαιτούμενο όριο ηλεκτρονικών δαπανών, προκειμένου να αποφύγουν την επιβολή πρόσθετου φόρου 22% επί του ποσού που θα υπολείπεται.
Η υποχρέωση αφορά τις αγορές αγαθών και τις πληρωμές υπηρεσιών που πραγματοποιούνται με κάρτες ή άλλα ηλεκτρονικά μέσα, όπως το e-banking, και πρέπει να αντιστοιχούν στο 30% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματος.
Το μέτρο αφορά περίπου 4,5 εκατομμύρια φορολογουμένους με εισοδήματα από μισθούς, συντάξεις, επιχειρηματική ή αγροτική δραστηριότητα, καθώς και από ακίνητα. Η υποχρέωση ηλεκτρονικών πληρωμών θα εξακολουθήσει να ισχύει και το 2027.
Ιδιαίτερη προσοχή απαιτείται από τους ελεύθερους επαγγελματίες, καθώς ο υπολογισμός του ελάχιστου τεκμαρτού εισοδήματος, μαζί με τις προβλεπόμενες προσαυξήσεις, μπορεί να αυξήσει σημαντικά το ποσό των ηλεκτρονικών αποδείξεων που πρέπει να συγκεντρώσουν. Έτσι, όσοι δεν έχουν προγραμματίσει εγκαίρως τις δαπάνες τους κινδυνεύουν να βρεθούν αντιμέτωποι με πρόσθετη φορολογική επιβάρυνση.
Αυξήθηκε κατά 60% ο πρόσθετος φόρος το 2024
Το κόστος της μη κάλυψης του απαιτούμενου ορίου αποτυπώνεται στα στοιχεία της Ανεξάρτητης Αρχής Δημοσίων Εσόδων (ΑΑΔΕ). Το 2024, ο συνολικός πρόσθετος φόρος που επιβλήθηκε σε φορολογουμένους με έλλειμμα ηλεκτρονικών αποδείξεων ανήλθε σε 87,21 εκατ. ευρώ, έναντι 55,48 εκατ. ευρώ το 2023.
Η αύξηση έφτασε σχεδόν το 60%, γεγονός που αναδεικνύει τη σημασία της έγκαιρης κάλυψης του απαιτούμενου ορίου δαπανών.
Πώς υπολογίζεται το όριο του 30%
Με βάση το ισχύον καθεστώς, οι υπόχρεοι πρέπει να έχουν εξοφλήσει ηλεκτρονικά επιλέξιμες δαπάνες που αντιστοιχούν στο 30% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματός τους. Στις ηλεκτρονικές πληρωμές περιλαμβάνονται συναλλαγές με πιστωτικές, χρεωστικές και προπληρωμένες κάρτες, καθώς και πληρωμές μέσω e-banking και άλλων αναγνωρισμένων ηλεκτρονικών μέσων.
Το ανώτατο ποσό δαπανών που λαμβάνεται υπόψη για την κάλυψη της συγκεκριμένης υποχρέωσης ανέρχεται σε 20.000 ευρώ ετησίως.
Για παράδειγμα, φορολογούμενος με ετήσιο εισόδημα 20.000 ευρώ πρέπει να πραγματοποιήσει ηλεκτρονικές δαπάνες ύψους 6.000 ευρώ. Εάν συγκεντρώσει αποδείξεις συνολικής αξίας 5.000 ευρώ, θα έχει έλλειμμα 1.000 ευρώ. Στην περίπτωση αυτή, ο πρόσθετος φόρος θα ανέλθει σε 220 ευρώ, καθώς υπολογίζεται με συντελεστή 22% επί της διαφοράς.
Τα στοιχεία των ηλεκτρονικών συναλλαγών προσυμπληρώνονται στη φορολογική δήλωση από την ΑΑΔΕ. Εφόσον διαπιστώσουν αποκλίσεις, οι φορολογούμενοι μπορούν να προχωρήσουν σε διορθώσεις, υπό την προϋπόθεση ότι διαθέτουν τα απαραίτητα παραστατικά που τεκμηριώνουν τις δαπάνες τους.
Ποιοι δικαιούνται χαμηλότερο όριο
Για ορισμένες κατηγορίες φορολογουμένων προβλέπονται διαφοροποιήσεις ως προς το απαιτούμενο ποσοστό ηλεκτρονικών δαπανών.
Ειδικότερα, το όριο μειώνεται από το 30% στο 20% για όσους έχουν καταβάλει μέσα στο έτος φόρο εισοδήματος φυσικών προσώπων, ΕΝΦΙΑ, τοκοχρεολυτικές δόσεις δανείων και ενοίκια, εφόσον οι συγκεκριμένες πληρωμές υπερβαίνουν αθροιστικά το 60% του ετήσιου πραγματικού εισοδήματός τους.
Για τους φορολογουμένους των οποίων οι λογαριασμοί έχουν κατασχεθεί, το απαιτούμενο όριο δαπανών περιορίζεται στα 5.000 ευρώ.
Ποιες δαπάνες υπολογίζονται
Στις επιλέξιμες ηλεκτρονικές δαπάνες περιλαμβάνονται, μεταξύ άλλων:
- Αγορές καθημερινής χρήσης: Τρόφιμα, ποτά, ρούχα, υποδήματα, κλινοσκεπάσματα, χαρτικά, είδη υγιεινής και καθαριότητας.
- Αγορές για το σπίτι: Ηλεκτρικές και ηλεκτρονικές συσκευές, έπιπλα και άλλα διαρκή αγαθά οικιακής χρήσης.
- Υπηρεσίες επισκευής: Δαπάνες για επισκευές και συντηρήσεις.
- Λογαριασμοί και υπηρεσίες: Πληρωμές λογαριασμών κοινής ωφέλειας (ΔΕΚΟ), κοινοχρήστων, διδάκτρων, ιατρικών επισκέψεων και εξετάσεων, νοσηλίων και ασφαλίστρων.
Απαραίτητη προϋπόθεση είναι οι συναλλαγές να έχουν εξοφληθεί με αναγνωρισμένα ηλεκτρονικά μέσα πληρωμής και να συνοδεύονται από τα προβλεπόμενα παραστατικά.
Ποιες πληρωμές εξαιρούνται
Δεν συνυπολογίζονται για την κάλυψη του απαιτούμενου ορίου οι πληρωμές ενοικίων, δανείων, φόρων και τελών προς το Δημόσιο. Εξαιρούνται επίσης οι δαπάνες για την αγορά ακινήτων, οχημάτων, σκαφών και αεροσκαφών, καθώς και για την απόκτηση αποταμιευτικών και επενδυτικών προϊόντων.
Τι ισχύει για τα ζευγάρια
Το ποσό των επιλέξιμων ηλεκτρονικών δαπανών υπολογίζεται ατομικά για κάθε σύζυγο ή μέρος συμφώνου συμβίωσης. Ωστόσο, όταν υποβάλλεται κοινή φορολογική δήλωση, το πλεονάζον ποσό δαπανών του ενός μπορεί να μεταφερθεί στον άλλο, εφόσον ο πρώτος έχει καλύψει το δικό του απαιτούμενο όριο. Με τον τρόπο αυτό μπορεί να καλυφθεί τυχόν έλλειμμα ηλεκτρονικών αποδείξεων του άλλου μέλους.
Ποιοι απαλλάσσονται από την υποχρέωση
Από την υποχρέωση συγκέντρωσης ηλεκτρονικών αποδείξεων εξαιρούνται συγκεκριμένες κατηγορίες φορολογουμένων. Μεταξύ αυτών περιλαμβάνονται όσοι έχουν συμπληρώσει το 70ό έτος της ηλικίας τους, όσοι διαμένουν μόνιμα σε χωριά με πληθυσμό έως 500 κατοίκους ή σε νησιά με πληθυσμό έως 3.100 κατοίκους, εφόσον δεν αποτελούν τουριστικούς προορισμούς, καθώς και οι οπλίτες που εκπληρώνουν τη στρατιωτική τους θητεία.
Για τους υπόλοιπους υπόχρεους, η έγκαιρη παρακολούθηση των ηλεκτρονικών συναλλαγών και ο έλεγχος των προσυμπληρωμένων στοιχείων στη φορολογική δήλωση αποτελούν βασικές προϋποθέσεις για την αποφυγή πρόσθετης επιβάρυνσης.
