Οικογενειακός προϋπολογισμός: Στα 1.820 ευρώ το μηνιαίο «κοστούμι» των νοικοκυριών – Στο 91% του εθνικού μέσου όρου η Δυτική Ελλάδα

Το ζωνάρι σφίγγει ακόμη περισσότερο για τα χαμηλά εισοδήματα, καθώς το κόστος διαβίωσης στη χώρα παραμένει σε ασφυκτικά επίπεδα.

Σύμφωνα με τα επίσημα στοιχεία της Έρευνας Οικογενειακών Προϋπολογισμών (ΕΟΠ) που έδωσε στη δημοσιότητα η Ελληνική Στατιστική Αρχή (ΕΛΣΤΑΤ), το 54,4% του συνολικού προϋπολογισμού του φτωχότερου 20% του πληθυσμού κατευθύνεται αποκλειστικά σε δύο βασικές ανάγκες: τη διατροφή και τη στέγαση.

Την ίδια ώρα, το αντίστοιχο ποσοστό για το πλουσιότερο 20% του πληθυσμού πέφτει στο 34,5%, αποτυπώνοντας με τον πιο χαρακτηριστικό τρόπο την ασυμμετρία με την οποία η ακρίβεια «χτυπά» τα νοικοκυριά.

Η Δυτική Ελλάδα στον χάρτη των δαπανών

Ξεχωριστό ενδιαφέρον έχουν τα ευρήματα για τη Δυτική Ελλάδα.

Η μέση μηνιαία δαπάνη των νοικοκυριών στην Περιφέρεια Δυτικής Ελλάδας διαμορφώνεται στο 91,0% του μέσου όρου της χώρας, φτάνοντας τα 1.656,03 ευρώ τον μήνα ή 19.872,36 ευρώ σε ετήσια βάση.

Παρότι η περιοχή κινείται κάτω από τον εθνικό μέσο όρο των 1.820,20 ευρώ μηνιαίως, κατέγραψε ετήσια αύξηση της μέσης δαπάνης κατά 2,1% σε σχέση με το 2024.

Η επιβάρυνση αυτή, αν και ηπιότερη από άλλες Περιφέρειες –όπως η Στερεά Ελλάδα με +15,9% ή η Κεντρική Μακεδονία με +12,9%–, δείχνει τη διαρκή πίεση που δέχονται οι οικογενειακοί προϋπολογισμοί σε Αχαΐα, Ηλεία και Αιτωλοακαρνανία.

Συγκριτικά με τις γειτονικές Περιφέρειες, τα Ιόνια Νησιά βρίσκονται πολύ ψηλότερα, στο 97,6% του εθνικού μέσου όρου (1.777,29 ευρώ/μήνα), με ετήσια αύξηση 12,0%.

Η Πελοπόννησος καταγράφει μέση μηνιαία δαπάνη 1.557,96 ευρώ (85,6% του εθνικού μέσου όρου), με σημαντική ετήσια άνοδο 9,2%.

Η Ήπειρος κινείται ακόμη χαμηλότερα, στο 80,1% του εθνικού μέσου όρου (1.458,18 ευρώ/μήνα).

Στην κορυφή πανελλαδικά βρίσκεται η Αττική με 2.081,78 ευρώ τον μήνα (114,4% του μέσου όρου), ενώ τη χαμηλότερη μέση δαπάνη σημειώνει η Στερεά Ελλάδα με 1.372,96 ευρώ τον μήνα (75,4%).

Αυξήσεις δαπανών και διεύρυνση της ανισότητας

Σε πανελλαδικό επίπεδο, η μέση ετήσια δαπάνη των νοικοκυριών για αγορές ανήλθε σε 21.842,40 ευρώ (1.820,20 ευρώ τον μήνα), με ονομαστική αύξηση 5,5% σε σχέση με το 2024 (1.724,54 ευρώ).

Ωστόσο, σε σταθερές τιμές –συνυπολογίζοντας τον πληθωρισμό (ΔΤΚ 2,59%)– η πραγματική αύξηση περιορίζεται στο 2,9%, δηλαδή κατά 611,93 ευρώ ετησίως.

Αξιοσημείωτο είναι ότι η μέση ετήσια δαπάνη των ελληνικών νοικοκυριών παραμένει μειωμένη κατά 12,0% σε σύγκριση με το 2008, γεγονός που δείχνει ότι η καταναλωτική δύναμη της χώρας δεν έχει επιστρέψει στα προ κρίσης επίπεδα.

Παράλληλα, ο δείκτης ανισοκατανομής S80/S20 δείχνει ότι το μερίδιο της μέσης ισοδύναμης δαπάνης του πλουσιότερου 20% είναι 5,78 φορές μεγαλύτερο από εκείνο του φτωχότερου 20% (έναντι 5,68 το 2024), επιβεβαιώνοντας ότι η ψαλίδα ανοίγει.

Πού πηγαίνουν τα χρήματα;

Στην κατανομή των δαπανών, τη μερίδα του λέοντος απορροφούν βασικές κατηγορίες.

Τα είδη διατροφής και τα μη οινοπνευματώδη ποτά αντιστοιχούν στο 20,4%, η στέγαση στο 14,7%, οι μεταφορές στο 13,6% και τα εστιατόρια, καφενεία και ξενοδοχεία στο 11,8%.

Τις μεγαλύτερες ποσοστιαίες αυξήσεις σε σχέση με το 2024 σημείωσαν τα διαρκή αγαθά (+8,9%), η στέγαση (+8,3%) και η εκπαίδευση (+8,2%).

Στο καλάθι των τροφίμων, οι μεγαλύτερες ανατιμήσεις στη μέση μηνιαία δαπάνη καταγράφηκαν στον καφέ, το τσάι και το κακάο (+11,9%), στο κρέας (+9,9%) και στα ψάρια (+8,0%), ενώ αισθητή υποχώρηση σημειώθηκε στα έλαια και λίπη (-11,2%).

Ενοίκιο και στέγαση: Βαρύ το τίμημα για τους ενοικιαστές

Ιδιαίτερα επιβαρυμένη είναι η θέση όσων μένουν σε ενοικιασμένη κατοικία, καθώς δαπανούν κατά μέσο όρο το 23,4% του συνολικού μηνιαίου προϋπολογισμού τους για τη στέγαση, με το 17,3% να αφορά αποκλειστικά το ενοίκιο.

Στην ενέργεια για την κύρια κατοικία καταγράφηκε σημαντική αύξηση στην κατανάλωση φυσικού αερίου (+17,2%), υγραερίου (+15,2%) και υγρών καυσίμων (+14,6%), ενώ παρατηρήθηκε κατακόρυφη πτώση στα στερεά καύσιμα (-16,5%).

Κοινωνικές ανισότητες και συνθήκες διαβίωσης

Τα στοιχεία της ΕΛΣΤΑΤ αναδεικνύουν για ακόμη μία φορά έντονες κοινωνικές διαφοροποιήσεις.

Τα νοικοκυριά στις αγροτικές περιοχές δαπανούν κατά μέσο όρο 1.386,11 ευρώ τον μήνα, δηλαδή 26,8% λιγότερο από τα νοικοκυριά των αστικών περιοχών (1.892,86 ευρώ).

Τα νοικοκυριά με υπεύθυνο αυτοαπασχολούμενο με μισθωτούς δαπανούν το 217,9% του μέσου όρου της χώρας, ενώ εκείνα με άνεργο ή οικονομικά μη ενεργό υπεύθυνο περιορίζονται μόλις στο 68,6%.

Όσον αφορά τον εξοπλισμό, το 100% των νοικοκυριών διαθέτει έγχρωμη τηλεόραση, το 96,4% κινητό τηλέφωνο και το 80,9% υπολογιστή με πρόσβαση στο διαδίκτυο, ενώ το 69,5% έχει τουλάχιστον ένα Ι.Χ. αυτοκίνητο και το 16,8% δεύτερη κατοικία (αυξημένο κατά 4,0% σε σχέση με το 2024).

Πηγη: pelop.gr