Άρθρο 16: Με 160 ψήφους η πρώτη έγκριση για αναθεώρηση – Τα επόμενα βήματα στη Βουλή
Το πρώτο βήμα για την αναθεώρηση του άρθρου 16 του Συντάγματος ολοκληρώθηκε στη Βουλή, με την κυβερνητική πρόταση να συγκεντρώνει 160 θετικές ψήφους.
Σύμφωνα με δημοσίευμα του pelop.gr, στην πρώτη ονομαστική ψηφοφορία συμμετείχαν 294 βουλευτές. Υπέρ ψήφισαν 160, κατά 93, ενώ 41 δήλωσαν «παρών»。 Το αποτέλεσμα αυτό είναι αρκετό για να συνεχιστεί η διαδικασία, όχι όμως για να αλλάξει άμεσα η συνταγματική διάταξη.
Το «κλειδί» των 160 ψήφων
Η διαφορά ανάμεσα στις 151 και τις 180 ψήφους καθορίζει το βαθμό δυσκολίας του επόμενου σταδίου. Το άρθρο 110 του Συντάγματος προβλέπει ότι η προτείνουσα Βουλή ψηφίζει δύο φορές για τις διατάξεις που προτείνεται να αναθεωρηθούν, με χρονική απόσταση τουλάχιστον ενός μήνα.
Η δεύτερη ψηφοφορία για το άρθρο 16 αναμένεται στις 27 Αυγούστου 2026. Για να παραμείνει στη διαδικασία, θα πρέπει να συγκεντρώσει ξανά τουλάχιστον 151 ψήφους.
Επειδή στην πρώτη ψηφοφορία δεν έφτασε τις 180 ψήφους, εφόσον εγκριθεί και στη δεύτερη, η Βουλή που θα προκύψει μετά τις επόμενες εκλογές θα χρειαστεί αυξημένη πλειοψηφία τριών πέμπτων, δηλαδή τουλάχιστον 180 βουλευτών, για να ολοκληρώσει την αναθεώρηση. Εάν είχε συγκεντρώσει 180 ψήφους από τώρα, στην επόμενη Βουλή θα αρκούσαν 151.
Τι προβλέπει σήμερα το άρθρο 16
Η ισχύουσα διάταξη ορίζει ότι η ανώτατη εκπαίδευση παρέχεται αποκλειστικά από ιδρύματα που αποτελούν νομικά πρόσωπα δημοσίου δικαίου, διαθέτουν πλήρη αυτοδιοίκηση και τελούν υπό την εποπτεία του κράτους. Παράλληλα, προβλέπει ρητά ότι «η σύσταση ανώτατων σχολών από ιδιώτες απαγορεύεται»。
Τι θέλει να αλλάξει η κυβέρνηση
Η κυβερνητική πρόταση προβλέπει τη δυνατότητα παροχής ανώτατης εκπαίδευσης από νομικά πρόσωπα πανεπιστημιακής εκπαίδευσης που θα μπορούν να έχουν δημόσιο ή ιδιωτικό χαρακτήρα. Τα ιδρύματα αυτά θα διαθέτουν πλήρη αυτοδιοίκηση, θα τελούν υπό την εποπτεία του κράτους και θα πρέπει να εξασφαλίζουν υψηλό επίπεδο σπουδών.
Η κυβέρνηση υποστηρίζει ότι η αλλαγή θα προσφέρει σαφέστερη συνταγματική βάση για τη λειτουργία μη κρατικών πανεπιστημίων και θα άρει τις αμφισβητήσεις γύρω από το ισχύον νομοθετικό πλαίσιο.
Οι θέσεις των κομμάτων
Το ΠΑΣΟΚ τάσσεται υπέρ της αναθεώρησης, αλλά διαφωνεί με την κυβερνητική διατύπωση. Ζητά να κατοχυρωθεί ρητά στο Σύνταγμα ότι τα μη κρατικά πανεπιστήμια θα έχουν μη κερδοσκοπικό χαρακτήρα, να προστατευθεί ισχυρότερα το δημόσιο πανεπιστήμιο και να θεσπιστούν ενιαία, αυστηρά ακαδημαϊκά κριτήρια για όλα τα ιδρύματα. Για τον λόγο αυτό, οι βουλευτές του επέλεξαν το «παρών», στερώντας από την κυβερνητική πρόταση τη δυνατότητα να φτάσει τις 180 ψήφους.
Ο ΣΥΡΙΖΑ καταψήφισε την πρόταση, υποστηρίζοντας ότι η ανώτατη εκπαίδευση αποτελεί δημόσιο αγαθό και ότι τα βασικά προβλήματα των ΑΕΙ είναι η χαμηλή χρηματοδότηση, η υποστελέχωση και οι ελλείψεις σε υποδομές και φοιτητική μέριμνα.
Το ΚΚΕ απορρίπτει επίσης την αναθεώρηση, εκτιμώντας ότι θα ενισχύσει την εμπορευματοποίηση της εκπαίδευσης και θα επιβαρύνει ακόμη περισσότερο τις οικογένειες.
Η Ελληνική Αριστερή Συμπαράταξη του Αλέξη Τσίπρα δηλώνει ότι δεν θα επέλεγε την ίδρυση ιδιωτικών πανεπιστημίων, αλλά δεν προτίθεται να καταργήσει όσα ήδη λειτουργούν, προαναγγέλλοντας αλλαγές στο υφιστάμενο νομοθετικό πλαίσιο με αυστηρότερη αδειοδότηση, έλεγχο και λογοδοσία.
Τι αλλάζει τώρα για τους φοιτητές
Δεν αλλάζει τίποτα άμεσα για τους σημερινούς φοιτητές, τους υποψηφίους ή τα δημόσια πανεπιστήμια. Η πρώτη ψηφοφορία:
- Δεν ιδρύει νέο πανεπιστήμιο
- Δεν αλλάζει τον τρόπο εισαγωγής στα δημόσια ΑΕΙ
- Δεν καταργεί τις Πανελλαδικές Εξετάσεις
- Δεν καθορίζει δίδακτρα ή όρους φοίτησης
- Δεν μεταβάλλει αυτομάτως τα πτυχία και τα επαγγελματικά δικαιώματα
Ακόμη και αν η συνταγματική αναθεώρηση ολοκληρωθεί, ζητήματα όπως ο χαρακτήρας των μη κρατικών ιδρυμάτων, οι προϋποθέσεις αδειοδότησης, ο τρόπος εισαγωγής, η εποπτεία και η αναγνώριση των τίτλων σπουδών θα εξαρτηθούν από την τελική διατύπωση και τη νομοθεσία που θα τη συνοδεύσει.
Τα επόμενα βήματα
Η διαδικασία έχει πλέον δύο κρίσιμους σταθμούς:
- Η δεύτερη ψηφοφορία στην παρούσα Βουλή, η οποία αναμένεται στις 27 Αυγούστου 2026. Εάν το άρθρο 16 συγκεντρώσει τουλάχιστον 151 ψήφους, θα παραπεμφθεί στην επόμενη, αναθεωρητική Βουλή.
- Η νέα Βουλή μετά τις εκλογές θα κληθεί να διαμορφώσει και να εγκρίνει το τελικό περιεχόμενο της διάταξης με τουλάχιστον 180 ψήφους.
Μέχρι να ολοκληρωθούν όλα τα στάδια, το σημερινό άρθρο 16 εξακολουθεί να ισχύει κανονικά.
Πηγή: pelop.gr
